Abstract
This article examines the role of territorial justice bodies in building a rule-of-law state and a civil society, as well as their theoretical and organizational-legal foundations. Based on Presidential Resolution PQ–3666, the study highlights the status of territorial units as independent public administration bodies, the requirement that decisions of local authorities do not enter into force without the positive legal opinion of justice bodies, and the mechanisms of centralized oversight over law-making.
Within the framework of institutional reforms for 2024–2025, the article analyzes issues related to strengthening human capacity, ensuring compliance with ethical standards and anti-corruption policies, improving the quality of legal services, and enhancing transparency and accountability. It further examines the practical functions of territorial justice bodies in the digitalization of public services, the provision of legal services through the “Single Portal,” and the protection of intellectual property, as well as their cooperation with civil society institutions. In addition, the activities of territorial justice bodies are compared against international standards, advanced foreign practices, and national experience to identify existing challenges, institutional gaps, and modernization needs. Based on this systematic scientific analysis, the article formulates evidencebased proposals and recommendations aimed at improving their mandates, governance model, digital transformation processes, and mechanisms of interaction with society.
References
“100 ta emas, 5 ta qonun qabul qilaylik, lekin xalqchil bo‘lsin, xalqimizga xizmat qilsin.” — Shavkat Mirziyoyev. “Oliy Majlis Qonunchilik palatasining navbatdagi majlisi davom etmoqda”. Toshkent: O‘zA, 20-noyabr 2024-yil. // https://uza.uz/posts/659125.
Kelsen, Hans. Pure Theory of Law. University of California Press, 1967. //https://scholarship.law.stjohns.edu/cgi/ viewcontent.cgi?params=/context/tcl/article/2087/&path_info=03._Kelsen_s_Pure_Theory_of_Law.pdf
Raz, Joseph. “The Rule of Law and Its Virtue.” The Law Quarterly Review, vol. 93, 1977, pp. 195–211. // https:// www.tang-prize.org/upload_file/download/download_5e2057b1d4cb038df8d39d906371a226.pdf.
Duverger, Maurice. The Idea of Politics: The Uses of Power in Society. Methuen & Co., 1972. // https://archive. org/details/ideaofpolitics0000duve/page/n263/mode/2up.
Dicey A.V. Introduction to the Study of the Law of the Constitution. London: Macmillan, 1959. // https://archive.
org/details/introductiontost0000unse_r6a8/page/n13/mode/2up?
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. (2021, 18-noyabr). Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida (ro‘yxat raqami 3333). // https://lex.uz/docs/-5735507
Jizzax viloyat adliya boshqarmasi va tuman (shahar) adliya bo‘limlari to‘g‘risida Nizom, O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2022-yil 12-iyuldagi 147-um-son buyrug‘i — “Viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari hamda tuman (shahar) adliya bo‘limlari to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”. (3-ilova, 1-bob 2-band.) // https://jizzax.adliya.uz/uz/ob-upravlenii/zadachi-funktsii-i-prava/
O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2022-yil 12-iyuldagi 147-um-son buyrug‘i — “Viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari hamda tuman (shahar) adliya bo‘limlari to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”. (11-ilova, 2-bob 8-band). // https://toshkent.adliya.uz/uz/ob-upravlenii/zadachi-funktsii-i-prava/
O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2022-yil 12-iyuldagi 147-um-son buyrug‘i — “Viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari hamda tuman (shahar) adliya bo‘limlari to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlash haqida”. (11-ilova, 6-bob 16-band). // https://toshkent.adliya.uz/uz/ob-upravlenii/zadachi-funktsii-i-prava/
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagiPQ–3666-sonli qarori — “O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. // https://lex.uz/docs/-3681790
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining 2022-yil 28-dekabrdagi 252-um-son “Adliya organlari xodimlarining odob-axloq qoidalari to‘g‘risida”gi nizomi.https: // andijon.adliya.uz/upload/252-um-son%20Odob%20axloq%20qoidalari.pdf?
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 24-maydagi PF–80-son Farmoni — “Ma’muriy islohotlar doirasida adliya organlari va muassasalarining mas’uliyatini yanada oshirish hamda ixcham boshqaruv tizimini shakllantirish to‘g‘risida” // https://lex.uz/docs/-7437170
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi PQ–3666-sonli qarori — “O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” (5-bob 24-band). // https://lex.uz/docs/-3681790
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 19-martdagi 171-son qarori — “O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”. // https://lex.uz/docs/-7437170
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (2023-yil tahriri) // https://lex.uz/docs/-6445145
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining rasmiy veb-sayti // https://adliya.uz/