ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА ХУСУСИЙ МУЛК ҲУҚУҚИНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ БОРАСИДА АМАЛГА ОШИРИЛГАН САМАРАЛИ ИСЛОҲОТЛАР (ҚОНУНЧИЛИК ТАҲЛИЛИ ВА МАВЖУД МУАММОЛАР) - ОКЮЛОВ , Омонбой; ЮЛДАШЕВ , Жахонгир (YURIST AXBOROTNOMASI, 2023)
Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикаси худудида ҳусусий мулк ҳуқуқини ҳимоя қилиш борасида амалга оширилган ислоҳотларнинг тадрижий ривожланиши, ҳамда мулкдор ҳуқуқларини кафолатлари борасидаги мавжуд муаммолар ёритилган. Унда мустақилликнинг ўтган даври мобайнида хусусий мулк ҳуқуқини ҳимоя қилиш ва мулк даҳлсизлигини таъминлаш борасида амалга оширилган кўплаб ислоҳотларга эҳтиёткорона муносабатда бўлинганлиги маълум бўлди. Энг асосийси мол-мулкни давлат ва жамоат эҳтиёжлари учун мулкдордан олиб қўйиш ҳақидаги қарорнинг қонунийлигини суд орқали низолашиш имкониятини яратиб берилганлиги аниқланди. Мақолада бугунги кунга қадар қабул қилинган қонунчилик ҳужжатлари таҳлил қилинди ҳамда мулкдор ҳуқуқларини ҳимоялаш ва мулк ҳуқуқини бекор қилишда қонунийлик, мақсадга мувофиқлик ва зарарни тўлиқ қоплаш билан боғлиқ нормалар “де факто” ишламаганлиги маълум бўлди. Мамлакатда эришилаётган ютуқлар Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан “Янги Ўзбекистон – янги давр” Концепцияси доирасида тубдан ўзгарганлиги таҳлил қилинди. Соҳани рақамлаштириш зарурлиги, соҳада мониторинг ва шаффофлик кузатилмаслиги танқидий ўрганилди. Таҳлиллар натижасида мулк ҳуқуқини ҳимоя қилишда ва мулкдан маҳрум қилиш билан боғлиқ компенсация тўлашда “мутаносиблик”, “қулайлик”, “тўлақонли қаноат”, “адолатлилик”, “мулкдор манфаатлари устуворлиги” каби омиллар инобатга олиниши таклиф этилди.