SUN’IY INTELLEKT RAQOBAT HUQUQI KESIMIDA: HUQUQIY TARTIBGA SOLISHDAGI YANGI CHAQIRIQLAR - AHROROVA, Sayohat (YURIST AXBOROTNOMASI, 2026)
Mazkur maqolada sun’iy intellekt hamda uning raqobat huquqi doirasida huquqiy tartibga solish masalalari hamda ahamiyati yoritib beriladi. Bunda, asosan, sun’iy intellektning raqobat muhitiga qay darajada ta’sir o‘tkazgani, uning raqamli bozordagi o‘ziga xos jihatlari hamda raqobatga zid xatti-harakatlarni keltirib chiqarishi bilan bog‘liq jihatlari tahlil ostiga olinadi. Raqamli bozorning yangi avlod vakillari sanalmish sun’iy intellekt hamda uning mevasi hisoblanadigan ChatGPT, AI va shu kabi data yordamchilar an’anaviy bozorlarda uchraydigan raqobatga zid xatti-harakatlarni qanday amalga oshirishi, bundagi subyekt masalasi hamda raqamli platformalarning dastlabki shakllaridan qanday o‘ziga xos farqlari mavjudligi muallif tomonidan o`rganiladi va asosiy taklif-tavsiyalar xulosa sifatida ilgari suriladi. Shuningdek, sun’iy intellekt tomonidan raqobatga zid harakatlarni kelib chiqishiga zamin yaratilishi natijasida qanday huquqiy oqibatlar yuzaga kelishi alohida o‘rganiladi, jumladan, platformalar tomonidan ustun mavqeni suiiste’mol qilish, raqobatga zid kelishuvlar, muvofiqlashtirilgan xatti-harakatlar, iqtisodiy konsentratsiya va insofsiz raqobat kabilar shular jumlasidandir. Bundagi eng yirik muammo sifatida huquqiy tartibga solish mexanizmining mutlaqo mavjud emasligi aytilib, bugungi kunga kelib mahalliy bozorlarimizda ham sun’iy intellekt tomonidan raqobatga zid harakatlarni keltirib chiqarish holatlari kutilayotganiga katta urg‘u beriladi. Raqobat huquqida bu borada hali yakdil qonun normalari ishlab chiqilmagan bo‘lib, buning natijasida huquq tizimi oldida bir qator muammolar bo‘y ko‘rsatayotgani haqida ham bahsli munozaralar yuritiladi.