RAQAMLASHTIRISH DAVRIDA ANATOMIK VA FIZIOLOGIK TIBBIY MA’LUMOTLAR XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHNING O‘ZIGA XOS JIHATLARI - YUSUPOVA, Faringiz (YURIST AXBOROTNOMASI, 2026)
Maqolada raqamli transformatsiya sharoitida tibbiyot sohasida axborot almashinuvi, tibbiy ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash va qayta ishlash jarayonlarining jadallashuvi fonida anatomik va fiziologik tibbiy ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlashning o‘ziga xos jihatlari yoritiladi. Ushbu ma’lumotlar bemorning biologik identifikatsiyasi, genetik va biometrik xususiyatlari bilan bevosita bog‘liqligi sababli shaxsiy hayot daxlsizligi, sha’n va qadr-qimmat kabi nomulkiy huquqlarning yadro elementini tashkil etishi asoslab beriladi. Maqolada tibbiy ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlashning an’anaviy fuqaroviy-huquqiy mexanizmlari (tibbiy xizmat shartnomasi, tibbiy sirni saqlash majburiyati, delikt javobgarligi, nomulkiy zarar kompensatsiyasi) hamda yuqori sezgir ma’lumotlarga nisbatan differensial yondashuv zarurati tahlil qilinadi. Shuningdek, rozilik institutining “ongli-aniq-maqsadli” modeli, maqsadlilik va cheklanganlik prinsiplarini kuchaytirish, shifokor hamda uchinchi shaxslarning (platforma operatorlari, sug‘urtachilar, davlat organlari) majburiyatlarini aniq belgilash orqali huquqiy himoyani takomillashtirish yo‘nalishlari taklif etiladi. Xulosa sifatida raqamlashtirish davrida anatomik va fiziologik tibbiy ma’lumotlarni muhofaza qilish fuqaroviy huquq nazariyasi va amaliyoti uchun dolzarb vazifa ekani, bu sohada samarali kompensatsiya mexanizmlari va huquqbuzarliklarni oldini olishga qaratilgan huquqiy rejimni kuchaytirish zarurligi ta’kidlanadi.