TRANSCHEGARAVIY CHUCHUK SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHDA DAVLATLARARO HAMKORLIKNING HUQUQIY ASOSLARI - MINGBOYEVA, Sakinabonu (YURIST AXBOROTNOMASI, 2025)
ranschegaraviy chuchuk suv resurslarining boshqaruvi global xavfsizlik, ekologik barqarorlik va iqtisodiy taraqqiyotning ajralmas qismi sifatida ilmiy hamjamiyat va siyosiy doiralarda tobora ko‘proq eʼtibor qaratilayotgan masaladir. Iqlim o‘zgarishi, demografik dinamikalar va antropogen bosim natijasida yuzaga kelayotgan suv tanqisligi xalqaro miqyosda nizolar xavfini kuchaytirib, barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish yo‘lida yangi chaqiriqlarni yuzaga keltirmoqda. Mazkur maqolada transchegaraviy suv resurslaridan foydalanishda davlatlararo hamkorlikning huquqiy asoslari, suv diplomatiyasi konsepsiyasi va mintaqaviy integratsiya mexanizmlari chuqur tahlil qilinadi. Muallifning ilmiy qarashlariga ko‘ra, transchegaraviy suvlar faqat tabiiy resurs emas, balki davlatlaro hamkorlikni mustahkamlash, ijtimoiyiqtisodiy taraqqiyotni rag‘batlantirish hamda xavfsizlik arxitekturasini mustahkamlashning strategik omili sifatida qaralishi lozim. Shu nuqtayi nazardan, maqolada xalqaro huquq tamoyillari adolatli va oqilona foydalanish, zarar yetkazmaslik, axborot almashish va manfaatdor tomonlarning teng ishtiroki global suv siyosatini shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari sifatida baholanadi. Tadqiqot natijalari transchegaraviy suv siyosatida huquqiy mexanizmlar, siyosiy iroda va ilmiy asoslangan boshqaruvning uyg‘unligi mintaqaviy xavfsizlik, barqaror rivojlanish va iqtisodiy integratsiyani taʼminlashning muhim sharti ekanligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, suv diplomatiyasi nizolarni oldini olish va uzoq muddatli hamkorlikni shakllantirishda innovatsion yondashuv sifatida talqin etiladi.