INTELLEKTUAL MULK OBYEKTI SIFATIDA AMALIY SAN’AT ASARLARI - QO‘CHQOROV, Abbosjon (YURIST AXBOROTNOMASI, 2026)
Ushbu maqolada amaliy san’at asarlari intellektual mulk obyektining alohida turi sifatida ko‘rib chiqilib, ularning mualliflik huquqi tizimidagi huquqiy maqomi va muhofaza mexanizmlari tahlil qilinadi. Avvalo, amaliy san’at tushunchasi, uning tasviriy san’atdan, hunarmandchilik va ommaviy ishlab chiqariladigan buyumlardan farqlovchi belgilariga va individual xususiyatlariga izoh beriladi. Amaliy san’at asarlarining mualliflik huquqi obyektiga aylanishi uchun zarur bo‘lgan mezonlar – ijodiylik, individuallik, estetik qiymat va shaklning original yechimi kabi talablar yoritiladi. Shuningdek, milliy qonunchilik hamda xalqaro huquq normalari doirasida amaliy san’at asarlarining huquqiy himoyasi taqqoslab o‘rganiladi. Shu bilan birga, amaliy san’at obyektlarining dizayn, tovar belgisi va sanoat namunasi bilan kesishuvchi jihatlari ko‘rsatilib, ushbu obyektlarni to‘g‘ri huquqiy tasniflash va ro‘yxatdan o‘tkazish masalalaridagi mavjud muammolar tahlil etiladi. Amaliy bezak san’ati obyektlarini intellektual mulk sifatida e’tirof etishning iqtisodiy, madaniy va huquqiy ahamiyati asoslanib, huquqiy muhofazani takomillashtirish hamda amaliy san’at sohasida faoliyat yuritayotgan ijodkorlar, dizaynerlar va hunarmandlarni intellektual mulk huquqlaridan xabardor qilish, ularning manfaatlarini samarali himoya qilish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ilgari suriladi.