NOGIRONLIKNING XALQARO HUQUQIY NORMALARGA AYLANISHI: XAYRIYADAN HUQUQQA - HIKMATOV, Shuhrat (YURIST AXBOROTNOMASI, 2025)
Mazkur maqolada XX asrda nogironligi bo‘lgan shaxslarning jamiyatdagi o‘rni, ularning huquqiy maqomi va ijtimoiy himoya tizimining shakllanish jarayoni tarixiy, huquqiy hamda sotsiologik nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi nogironlik tushunchasining industrial inqilob davridan boshlab BMTning 2006-yilda qabul qilingan “Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya”sigacha bo‘lgan evolyutsiyasini ochib berish, shu bilan birga ushbu jarayondagi asosiy tendensiyalar, ziddiyatlar va islohotlarni aniqlashdan iborat. Asarda yevgenika siyosatining inson qadriga salbiy ta’siri, jahon urushlarining nogironlik muammosini “milliy mas’uliyat” sifatida anglashga olib kelgani, fuqarolik huquqlari harakati ta’sirida teng huquqlilik g‘oyalarining rivojlanishi hamda inklyuziv ta’lim konsepsiyasining ilmiy asoslanishi keng yoritilgan. Muallif nogironlar huquqlarini ta’minlash jarayoni faqat huquqiy bazani yaratish bilan cheklanmay, balki ijtimoiy ongni o‘zgartirish, madaniy stereotiplarni yo‘qotish va davlat siyosatini inson huquqlariga moslashtirishni ham talab etganini ta’kidlaydi. Ilmiy yangilik sifatida, maqolada nogironlar huquqlarining tarixiy shakllanishi zamonaviy inson huquqlari tizimi bilan ilk bor kompleks ravishda bog‘lab tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlarini xalqaro standartlarga muvofiq himoya qilish tizimini takomillashtirish uchun nazariy va amaliy asos vazifasini o‘taydi.