АЛЬТЕРНАТИВНЫЕ СПОСОБЫ РАЗРЕШЕНИЯ СПОРОВ В УЗБЕКИСТАНЕ: СРАВНИТЕЛЬНО-ПРАВОВОЙ АНАЛИЗ МЕЖДУНАРОДНОГО ОПЫТА МЕДИАЦИИ - МАРИПОВА, Севархон (YURIST AXBOROTNOMASI, 2025)
Мазкур мақола Ўзбекистонда низоларни мўқобил ҳал этиш усуллари (НМХЭ)нинг бугунги ҳолати ва уларни ривожлантириш истиқболларини таҳлил қилишга бағишланган бўлиб, унда айниқса медиация институтининг институционаллашуви ва амалиётда қўлланилишига алоҳида эътибор қаратилган. Низоларни мўқобил ҳал этиш усулларининг судлар юкини камайтириш, ҳуқуқий маданиятни юксалтириш, ишбилармонлик муҳитини мустаҳкамлаш ҳамда жамиятдаги можароларнинг олдини олишдаги аҳамияти алоҳида таъкидланади. Суд ишлари сонининг ортиб бораётгани ва амалдаги медиация институти самарадорлигининг чекланганлигини кўрсатувчи статистик маълумотлар келтирилган. Қонунчилик базаси ва етарли миқдорда тайёрланган медиаторлар мавжуд бўлишига қарамай, медиация институтининг кенг қамровли амалиётга кириб бормаётгани қайд этилган. Халқаро тажриба (АҚШ, Сингапур, Германия, Туркия ва бошқалар) асосида муаллиф Ўзбекистонда институционал ислоҳотларни амалга ошириш зарурлигини таъкидлайди. Жумладан, Медиаторлар палатасини ташкил этиш, медиатор билан мажбурий ахборот учрашувларини жорий этиш, миллий ахлоқий (этик) кодекс ва электрон реестрни ишлаб чиқиш каби чора-тадбирларни амалга ошириш зарурлиги қайд этилган. Бунда Адлия вазирлигининг низоларни мўқобил ҳал этиш сиёсатидаги мувофиқлаштирувчи ваколатлари алоҳида кўриб чиқилади. Мақолада рақамли технологияларни жорий этиш ҳамда халқаро интеграция (жумладан, Сингапур конвенциясига қўшилиш) нинг аҳамияти алоҳида таъкидланади. Мақола хулосаларида Ўзбекистонда низоларни мўқобил ҳал этиш асосий воситаси сифатида медиацияни ривожлантириш ва тегишли қонун ҳужжатларини ислоҳ қилиш бўйича аниқ таклифлар баён этилган.